BAKIR

Venüs gezegeni ile simgelenen bakır (simgesi: Cu, İng. copper) doğal ortamda büyük miktarlarda bulunabilen bir metal olduğu için binlerce yıldır farklı amaçlarla kullanılıyor. Bakırın en önemli özelliklerinden birisi, fiziksel özellikleri nedeniyle rahatça şekillendirilebilmesi. İster ince bir tel olsun, ister tencere, isterse binlerce litre kapasiteli bir imbik, bakır rahatlıkla işlenebilen ve kolayca şekil alan bir metal. Bakır ışıltısı hem sağlıklı hem de dekoratif ürünlere çok yakışıyor.

VİSKİ ÜRETİMİNDE BAKIRIN ÖNEMİ

Bakır imbikler viski endüstrisi için çok büyük önem taşıyor. Fermantasyon sırasında maya yardımıyla alkol oranı %5-6’ya yükseltilmiş arpa mayşesinin damıtıldığı; fıçıya doldurulmaya hazır, yüksek alkollü, şeffaf alkole dönüştüğü bu imbikler neden çelikten, kalaydan ya da camdan değil de bakırdan yapılıyor?

Venüs gezegeni ile simgelenen bakır (simgesi: Cu, İng. copper) doğal ortamda büyük miktarlarda bulunabilen bir metal olduğu için binlerce yıldır farklı amaçlarla kullanılıyor. Bakırın en önemli özelliklerinden birisi, fiziksel özellikleri nedeniyle rahatça şekillendirilebilmesi. İster ince bir tel olsun, ister tencere, isterse binlerce litre kapasiteli bir imbik, bakır rahatlıkla işlenebilen ve kolayca şekil alan bir metal. Isıl direncinin düşük olması nedeniyle de az enerji kullanılarak ısıtılabiliyor (damıtma işlemi sonucunda  etanolün sudan ayrıştırılabilmesi için imbiklerin suyun kaynamayacağı, ancak alkolün de buharlaşabileceği sıcaklık olan 78 °C’ye kadar ısıtılması gerekiyor).

Elbette bakırın bu kadar sık kullanılmasının tek nedeni rahat bulunabilmesi ve şekil verilebilmesi değil.

Bakır düşük alkollü arpa suyunun içindeki alkol ve asit moleküllerinin ester adını verdiğimiz bileşiklere dönüşmesini kolaylaştıran bir katalizör görevi görüyor.

Esterler, viskilere meyvemsi notaları veren en önemli bileşikler. Sentetik ve rahatsız edici kokular veren asitlerin meyve kokuları sağlayan esterlere dönüşmesi, bakırın viski üretimindeki en önemli rollerinden biri.

Bakırın önemli görevlerinden biri de sülfürsü bileşiklerle reaksiyona girerek sülfürü ortadan kaldırması. Sülfürsü kokuları bazı viskilerde hafif düzeylerde almak mümkün olsa da aslında bunlar viskide bulunması istenmeyen, ağır bir aroması olan bileşikler.

Fındık ve peynir gibi besinlere de kokusunu veren tiyoller ve merkaptanlar da arpa suyunda bulunan kimyasallar, ancak bu moleküller karışımdaki yoğunlukları artarsa çürüyen sebze gibi kokulara neden oluyor ve bu yüzden viskide tercih edilmiyor. Bakırın bir diğer işlevinin de tiyol ve merkaptanları azaltmak olduğu düşünülüyor.

Maltlanmış arpada günümüzde miktarı minimuma indirilmiş olsa da siyanit ve siyanat gibi zararlı (ve hatta kanserojen) bileşiklere eser miktarda rastlanabiliyor. Bakırın önemli işlevlerinden biri de siyaniti oksitleyerek ortadan kaldırması.

Tüm bu reaksiyonlar nedeniyle bakır kullanımı viski aromasının oluşumunda anahtar bir rol üstleniyor.

BAKIRIN BAKIMI

Cu29 tarafından Gaziantep’te özel bir atölyede çok kalın masif bakırdan üretilen Meleklerin Payı ürünleri tamamen elle kalaylanmıştır. Gözle görülebilir çizgiler elle yapılan kalaylamanın bir sonucu olup imalat hatası değildir.

Tüm ürünler içki ve su tüketimine uygun olması için özel üretilmiştir. İç yüzeyleri kalay ile kaplanmıştır. Kalaylama işlemi tamamen elle yapılmaktadır ve bu işlemde %99,9 oranında saf kalay kullanılmaktadır.

Bakır mutfak ürünlerinin kullanımı özen istemektedir. Renk değişimi, lekelenmeler doğaldır, yapı marketlerden temin edeceğiniz, krem metal temizleyici ve pamuklu bir bez yardımı ile ilk günkü parlaklığı elde etmeniz mümkündür.

Aşındırıcı, renk açıcı her türlü deterjan ile temizlikten kaçınılmalı, bulaşık süngerinin sert yüzeyi ile değil, yumuşak sünger kısmı ile sadece sıvı bulaşık deterjanı kullanılarak temizliği yapılmalıdır.

Ürünlerin ne sıklıkta ve nasıl kullanıldığına bağlı olarak kalay iç kaplaması dökülebilir. Kalayın altında bakır görünüyorsa ürün artık kullanmamalı ve tekrar kalaylatılmalıdır.